Common Ground is volop in beweging. Onze collega Thomas van Dorsten legt uit wat er écht verandert bij gemeenten: gemeenten stappen af van “grote gesloten systemen” en bewegen naar “losse bouwstenen” — “zoals Lego” die je “in en uit elkaar kan halen en opnieuw kan gebruiken.” Steeds meer gemeenten pakken deze beweging bovendien gezamenlijk op, zodat oplossingen herbruikbaar zijn en niet telkens opnieuw hoeven te worden uitgevonden. 

Wat is Common Ground in 30 seconden?

Thomas vat het nuchter samen: de officiële definitie is ‘veel tekst’, maar de kern is simpel: gegevens centraal, los van applicaties, veilig en herbruikbaar ontsloten. Daarbij wordt gewerkt met open standaarden en API’s(een API is een digitale “koppeling” waarmee systemen veilig gegevens kunnen uitwisselen) , zodat systemen veilig met elkaar kunnen communiceren. 
Het doel: “dat de data echt van de gemeente is en niet meer van het systeem” — zodat overstappen of aanpassen niet meer voelt alsof alles vastgeplakt zit. 

Waarom inwoners dit nú merken

Gemeenten moeten meer doen met minder capaciteit, terwijl inwoners snelle en vooral juiste antwoorden verwachten. Common Ground helpt doordat afdelingen dezelfde ‘bouwsteen’ informatie gebruiken, waardoor dubbele registraties verdwijnen en de kwaliteit omhooggaat: één waarheid, minder herstelcorrecties. “Deze ontwikkeling sluit aan bij de landelijke beweging richting omnichanneldienstverlening: inwoners moeten via elk kanaal dezelfde status, dezelfde gegevens en dezelfde antwoorden krijgen. Common Ground vormt hiervoor de technische én organisatorische basis.” 

En het wordt concreet in de praktijk: een adres of persoonsgegevens als bouwsteen die meerdere applicaties gebruiken, zodat inwoners niet steeds opnieuw alles hoeven aan te leveren. Net zo concreet is dat gemeenten processenvan elkaar kunnen hergebruiken: wat één gemeente modelleert en standaardiseert, kan door andere gemeenten vrijwel direct worden toegepast.

“Het is geen IT-feestje”

Dit is volgens Thomas het grootste misverstand: “Common Ground is vooral een technisch traject… en dat is het dus absoluut niet.” De techniek is “heel belangrijk, maar niet leidend.” “30% IT, 70% organisatie.” De echte vragen zijn: wie is eigenaar van welke data, wie mag wijzigen, wie mag alleen kijken, en hoe regel je security? Kortom: organisatie én procesverandering.

De rol van De Processpecialisten: van proces naar werkend Common Ground-platform 

Onze rol zit aan de voorkant én achterkant: processen “uittekenen, verbeteren, modelleren en gZAC-proof maken” en vervolgens de vertaalslag naar “hoe automatiseer je ze en wat heb je daarvoor nodig?” 
Daarmee leveren wij “alle benodigde belangrijke informatie” zodat de oplossing aansluit bij de behoeften van gemeenten. Het vraagt ook een andere manier van denken: niet meer redeneren vanuit applicaties, maar vanuit informatie en proces. 

Maar daar stopt het niet. Aan de achterkant helpen we gemeenten bij adoptie en gebruik: medewerkers meenemen in de nieuwe werkwijze, rollen en verantwoordelijkheden helder maken, en zorgen dat processen in de praktijk écht gaan werken. We begeleiden teams bij het adoptie en gebruik, zodat Common Ground niet alleen technisch klopt, maar ook duurzaam wordt ingebed in de organisatie. 

We hebben recent werk uitgevoerd voor de gemeente Utrecht en ondersteunen op dit moment de gemeente Eindhoven bij het verder vormgeven en toepassen van Common Groundprincipes in hun processen. 

Wij helpen gemeenten om Common Ground praktisch te maken. Wij werken samen met Ritense (leverancier achter gZAC – Generieke Zaak Afhandel Component):  gZAC: een generieke component die zaakafhandeling mogelijk maakt binnen het Common Ground-principe. 

Wat betekent dit voor organisaties? 

Je hoeft Common Ground niet “in één keer” te doen. Sterker: Thomas adviseert om bij de eerste uitrol juist niet te complex te starten, zodat je wendbaar kunt testen en bijsturen. Complex wordt het vooral als er veel afdelingen of organisaties bij betrokken zijn. Door klein te beginnen, doe je waardevolle ervaringen op, leer je wat werkt in jouw organisatie en bouw je het vertrouwen op om daarna stap voor stap complexere processen op te pakken. 

Wat je van ons mag verwachten: 

• Proceskeuze & startstrategie: welk proces is geschikt om te beginnen (snel leren, weinig ketencomplexiteit). 
• Procesmodellering & standaardisatie: processen zó opzetten dat hergebruik mogelijk wordt. 
• Vertaalslag naar automatisering (gZAC): van procesontwerp naar inrichting en werkende uitvoering. 
• Governance & afspraken: eigenaarschap, rollen, autorisaties en security als onderdeel van het ontwerp. 
• Adoptie & gebruik: medewerkers begeleiden in het werken volgens Common Groundprincipes en de gZACwerkwijze, zodat deze aanpak echt landt in de organisatie. 

Denk je als gemeente: “daar moeten we wat mee”? Thomas is duidelijk: “kom eens een keer in gesprek… want er is gewoon enorm veel mogelijk.”